Reinwaterkelder Neerkant

Neerkant, Noord-Brabant — 1975 / 2024

Waar ooit water werd opgeslagen, valt nu het licht.

Een ondergronds waterreservoir uit 1975, getransformeerd tot een huis waarin architectuur, kunst en licht samenkomen.

Begin het verhaal ↓
VP7 / 01ARCHITECTUURDOCUMENTATIE
01 — DE OORSPRONG1975DRINKWATERRESERVOIR

Infrastructuur vóór architectuur

Een reservoir,
geen ruïne.

Voordat dit adres een woonhuis werd, was het infrastructuur. De oorspronkelijke bestektekening — gedateerd 18 december 1975 en getekend door N.V. Waterleidingmij. Oost-Brabant in 's-Hertogenbosch — toont twee reinwaterkelders met een gezamenlijke capaciteit van 1.215 m³.

De betonnen structuur lag verzonken in het landschap van Neerkant en was nooit bedoeld om gezien te worden. Ze was gebouwd om drinkwater in reserve te houden. Decennia later, leeg en buiten gebruik, bleek de schaal van het bouwwerk iets anders te suggereren: een grote, stille ruimte met de monumentaliteit van een kapel.

FIG. 01.01Origineel reservoir / bouwtekeningmedia/before/basin-interior.jpg
OORSPRONKELIJK JAAR1975
CAPACITEIT1.215 m³
CONSTRUCTIEGewapend beton
LOCATIENeerkant, NL
02 — DE OPJAGERWATERWERKENTECHNISCHE RUIMTE
Technische installatie in de voormalige Opjager
FIG. 02.01 — Oorspronkelijke technische installatie in de Opjager

De techniek achter het water

Het gebouw
ernaast.

Het reservoir stond niet op zichzelf. Op korte afstand staat de ‘Opjager’ — een apart gebouw met de pompen die het water uit het reservoir omhoog brachten en op druk zetten voor het drinkwaternet.

Waar het reservoir verzonken en stil was, was de Opjager mechanisch en hoorbaar: pompen, afsluiters, leidingen en de installatie die het watersysteem zijn kracht gaf.

De installatie is inmiddels ontmanteld. De schil van het gebouw is behouden.

FIG. 02.02Installatietekeningmedia/opjager/installation-drawing.jpg
ARCHIEF / 02

De oorspronkelijke technische documentatie en het bewaard gebleven gebouw maken de geschiedenis van de waterwerken leesbaar. Niet als iets om te verbergen, maar als onderdeel van het ontwerp.

03 — DE TRANSFORMATIE2022–2024VOOR / NA

Opengelegd, niet weggewerkt

Behoud de herinnering.
Verander het gebruik.

In plaats van het verleden te verbergen, maakt de transformatie het zichtbaar. Een deel van het dak werd verwijderd en vervangen door glas, waardoor daglicht rechtstreeks op de oorspronkelijke betonnen wanden valt. De bestaande structuur blijft zichtbaar, dragend en herkenbaar.

VOORmedia/before/exterior-before.jpg
BESTAANDE SITUATIE
NAmedia/after/exterior-after.jpg
WOONHUIS

SLEEP / VEEG / GEBRUIK PIJLTJESTOETSEN

03.01Impressie
03.02Impressie
03.03Impressie
04 — HET ONTWERPTEKENINGENDENKKAMER ARCHITECTUUR & INTERIEUR

Wat de tekeningen al wisten

Architectuur begint
met een doorsnede.

De oorspronkelijke bouwtekeningen bleven bewaard. Ze werden de kaart voor de transformatie: eerst de bestaande structuur begrijpen, daarna snijden, openen en opnieuw bewonen.

DWG. PL-1Plattegrondmedia/drawings/plan.jpg
DWG. D48Dak- / deurdetailmedia/drawings/section-aa.jpg
DWG. D30HGeveldetailmedia/drawings/detail.jpg
05 — HET HUIS2024—WONEN MET KUNST

Wonen in de doorsnede

Beton, staal,
daglicht.

Het woonhuis behoudt de grote, oorspronkelijke ruimte van het reservoir. Een mezzanine van zwart staal is als een nieuwe laag toegevoegd. Kunstwerken hangen direct aan het beton. Oud en nieuw blijven bewust zichtbaar en gaan een dialoog met elkaar aan.

06 — LOCATIENEERKANT, NLOP AFSPRAAK

Vind het reservoir

Laag in het
landschap.

Veenpluisweg 7
Neerkant
Nederland

Het huis ligt bewust laag in het landschap. Vanaf de weg zijn eerst de daklijn en het glas zichtbaar; pas daarna wordt de schaal van het oorspronkelijke reservoir duidelijk.

Open in kaart ↗